ફરાળમાં સાબુદાણાની ખીચડી ખાવાની મજા જ કંઈક અલગ હોય છે. પરંતુ ઘણી વખત ઘરે ખીચડી બનાવતી વખતે સાબુદાણા એકબીજા સાથે ચોંટી જાય છે અને ખીચડી ગુંદર જેવી બની જાય છે. જો તમારી સાથે પણ આવું થતું હોય, તો હવે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. સાબુદાણા પલાળવાની સાચી રીત, પાણીનું યોગ્ય પ્રમાણ અને રાંધવાની કેટલીક સરળ ટિપ્સ અપનાવીને તમે ઘરે પણ છૂટા, નરમ અને સ્વાદિષ્ટ સાબુદાણાની ખીચડી બનાવી શકો છો.
આજે આપણે જાણીશું કે ફરાળી સાબુદાણાની ખીચડી બનાવવા માટે કઈ સામગ્રી જોઈએ, સાબુદાણા કેવી રીતે પલાળવા અને ખીચડી ચોંટ્યા વગર બનાવવાની સાચી રીત કઈ છે.
સાબુદાણાની ખીચડી બનાવવા માટેની સામગ્રી
તૈયારીનો સમય: 4–6 કલાક અથવા સાબુદાણાના પ્રકાર પ્રમાણે
બનાવવાનો સમય: 15–20 મિનિટ
કેટલા લોકો માટે: 2 વ્યક્તિ
- સાબુદાણા – 1 કપ
- બાફેલા બટાકા – 1 મધ્યમ કદનો
- શેકેલી અને અધકચરી વાટેલી શીંગદાણા – ½ કપ
- લીલા મરચાં – 2 બારીક સમારેલાં
- જીરું – ½ નાની ચમચી
- લીંબુનો રસ – 1 નાની ચમચી અથવા સ્વાદ પ્રમાણે
- ખાંડ – ½ નાની ચમચી, વૈકલ્પિક
- મીઠું અથવા સિંધવ મીઠું – સ્વાદ પ્રમાણે
- તેલ અથવા ઘી – 1થી 2 મોટી ચમચી
- લીલાં ધાણા – જરૂર મુજબ
સ્ટેપ 1: સાબુદાણાને સારી રીતે ધોઈ લો
સૌપ્રથમ એક વાસણમાં સાબુદાણા લો. તેને પાણીથી હળવા હાથે 2–3 વખત ધોઈ લો, જેથી વધારાનો સ્ટાર્ચ દૂર થાય.
ધોયા પછી પાણી સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખો. સાબુદાણાને લાંબા સમય સુધી વધારે પાણીમાં ડુબાડીને રાખવાથી તે વધુ પડતા નરમ થઈ શકે છે.
સ્ટેપ 2: સાબુદાણા યોગ્ય રીતે પલાળો
હવે ધોયેલા સાબુદાણામાં એટલું પાણી ઉમેરો કે તે ભીના થઈ જાય. સાબુદાણાના પ્રકાર પ્રમાણે પાણીનું પ્રમાણ અને પલાળવાનો સમય બદલાઈ શકે છે. મોટા સાબુદાણાને સામાન્ય રીતે કેટલાક કલાક પલાળવા પડે છે, જ્યારે નાના સાબુદાણા ઓછા સમયમાં તૈયાર થઈ શકે છે.
સાબુદાણા તૈયાર થયા છે કે નહીં તે તપાસવા માટે એક દાણો આંગળીઓ વચ્ચે દબાવો. જો તે સહેલાઈથી મસળી જાય, તો તે રાંધવા માટે તૈયાર છે.
ખાસ ટિપ: પલાળેલા સાબુદાણા ચાળણીમાં નાખીને વધારાનું પાણી નિતારી લો. દાણાની સપાટી પર પાણી વધારે હશે તો ખીચડી ચીકણી થઈ શકે છે.
સ્ટેપ 3: શીંગદાણાનો ભૂકો તૈયાર કરો
શેકેલી શીંગદાણાને અધકચરી વાટી લો. તેને એકદમ બારીક પાવડર બનાવવાને બદલે થોડો દાણેદાર ભૂકો રાખો.
શીંગદાણાનો ભૂકો સાબુદાણાની વધારાની ભીનાશ શોષવામાં મદદ કરે છે અને ખીચડીનો સ્વાદ પણ વધારે છે.
હવે પલાળેલા સાબુદાણામાં શીંગદાણાનો ભૂકો અને સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું ઉમેરીને હળવા હાથે મિક્સ કરો.
સ્ટેપ 4: બટાકા અને મસાલા તૈયાર કરો
બટાકાને અગાઉથી બાફીને ઠંડો થવા દો અને પછી તેના નાના ટુકડા કરો. લીલાં મરચાં પણ બારીક સમારી લો.
એક કડાઈમાં ઘી અથવા તેલ ગરમ કરો. તેમાં જીરું ઉમેરો. જીરું તતડે એટલે લીલાં મરચાં અને બટાકાના ટુકડા ઉમેરો.
બટાકાને 2–3 મિનિટ હળવા હાથે સાંતળો, જેથી તેના પર થોડો રંગ આવે અને તેલમાં મસાલાનો સ્વાદ ભળી જાય.
સ્ટેપ 5: સાબુદાણા ઉમેરીને ખીચડી બનાવો
હવે કડાઈમાં તૈયાર કરેલા સાબુદાણા ઉમેરો. ગેસ ધીમો અથવા મધ્યમ રાખીને હળવા હાથે મિક્સ કરો.
ખીચડીને વારંવાર જોરથી હલાવશો નહીં. સાબુદાણા નરમ હોય છે, તેથી વધારે હલાવવાથી દાણા તૂટી શકે છે અને ખીચડી ચીકણી બની શકે છે.
થોડી મિનિટ સુધી રાંધો. જ્યારે સાબુદાણાના દાણા પારદર્શક દેખાવા લાગે અને નરમ થઈ જાય, ત્યારે ખીચડી તૈયાર છે. જો સાબુદાણા પહેલેથી જ યોગ્ય રીતે પલાળેલા હોય, તો તેને વધારે સમય રાંધવાની જરૂર પડતી નથી.
છેલ્લે લીંબુનો રસ, વૈકલ્પિક રીતે થોડી ખાંડ અને સમારેલાં લીલાં ધાણા ઉમેરીને હળવા હાથે મિક્સ કરો.
ગરમાગરમ ફરાળી સાબુદાણાની ખીચડી તૈયાર છે. તેને દહીં અથવા લીલી ચટણી સાથે પીરસી શકાય છે.
સાબુદાણાની ખીચડી ચોંટે નહીં તેની 7 ખાસ ટિપ્સ
1. સાબુદાણાને વધારે પાણીમાં ન પલાળો: વધારે પાણી શોષાઈ જવાથી દાણા ખૂબ નરમ થઈ શકે છે. સાબુદાણાના પ્રકાર પ્રમાણે પાણીનું પ્રમાણ નક્કી કરો.
2. વધારાનું પાણી નિતારી લો: પલાળ્યા પછી સાબુદાણામાં પાણી બાકી ન રહે તેનું ધ્યાન રાખો.
3. શીંગદાણાનો ભૂકો ઉમેરો: તે વધારાની ભીનાશ શોષવામાં મદદ કરે છે અને ખીચડીને સારો સ્વાદ આપે છે.
4. જાડા તળિયાવાળી કડાઈ વાપરો: તે ગરમી સરખી રીતે ફેલાવવામાં મદદ કરે છે અને ખીચડી તળિયે ચોંટવાની શક્યતા ઘટાડે છે.
5. ગેસ ધીમો અથવા મધ્યમ રાખો: વધારે તાપે ખીચડીનો નીચેનો ભાગ ચોંટી શકે છે, જ્યારે દાણા અંદરથી યોગ્ય રીતે રંધાય નહીં.
6. ખીચડીને વધારે હલાવશો નહીં: હળવા હાથે મિક્સ કરવાથી સાબુદાણાના દાણા છૂટા રહેવામાં મદદ મળે છે.
7. ખીચડી વધુ પડતી ન રાંધો: દાણા પારદર્શક અને નરમ થઈ જાય એટલે ગેસ બંધ કરી દો. લાંબો સમય રાંધવાથી તે ચીકણી બની શકે છે.
સાબુદાણાની ખીચડી બનાવતી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો
ખીચડી ગુંદર જેવી બની જાય તો શું કરવું?
સામાન્ય રીતે તેનું કારણ વધારે પાણી, વધુ પડતો સ્ટાર્ચ, સાબુદાણાને વધારે પલાળવું અથવા લાંબો સમય રાંધવું હોઈ શકે છે. આગળની વખતે પાણી નિતારીને જ સાબુદાણા વાપરો અને તેને જરૂર કરતાં વધારે ન રાંધો. જો ખીચડી પહેલેથી જ ખૂબ ચીકણી બની ગઈ હોય, તો તેને સંપૂર્ણપણે છૂટી કરવી મુશ્કેલ હોઈ શકે છે.
સાબુદાણા અંદરથી કડક રહે તો શું કરવું?
જો દાણા દબાવતાં કડક લાગે, તો તેને વધુ સમય પલાળવાની જરૂર હોઈ શકે છે. ખીચડી બનાવતી વખતે પણ જરૂર જણાય તો થોડું પાણી છાંટીને ઢાંકણ મૂકી ધીમા તાપે થોડી મિનિટ રાંધો. એકસાથે વધારે પાણી ન ઉમેરો.
ખીચડી કડાઈમાં તળિયે ચોંટી જાય તો શું કરવું?
કડાઈમાં પૂરતું ઘી અથવા તેલ રાખો, જાડા તળિયાવાળી કડાઈ પસંદ કરો અને ગેસનો તાપ નિયંત્રિત રાખો. વારંવાર જોરથી હલાવવાને બદલે જરૂર મુજબ હળવેથી મિક્સ કરો.
નિષ્કર્ષ
ફરાળી સાબુદાણાની ખીચડી સ્વાદિષ્ટ અને છૂટી બનાવવા માટે ત્રણ બાબતો સૌથી મહત્ત્વની છે: સાબુદાણાને યોગ્ય રીતે પલાળવું, વધારાનું પાણી નિતારી લેવું અને તેને વધારે ન રાંધવું. સાથે શીંગદાણાનો ભૂકો અને યોગ્ય તાપનો ઉપયોગ કરવાથી પણ સારો પરિણામ મળે છે.
આ સરળ રીત અજમાવીને તમે ઘરે નરમ, સ્વાદિષ્ટ અને દાણેદાર સાબુદાણાની ખીચડી બનાવી શકો છો. તમારી ખીચડી કઈ રીતે બને છે અને તમે તેમાં કઈ ખાસ ટિપ વાપરો છો તે કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવો.
